thuisarts.nl
NHG-standaard Anticonceptie (richtlijnen.nhg.org)
Anticonceptie: alles over voorbehoedsmiddelen
Wil je veilig vrijen zonder zwanger te worden? Gebruik dan anticonceptie, ook wel voorbehoedsmiddelen genoemd. We leggen je alles uit over anticonceptie en helpen je om een voorbehoedsmiddel te kiezen wat bij jouw situatie past. Lees snel verder!
Anticonceptie in het kort:
- Anticonceptie helpt je om te voorkomen dat je zwanger wordt.
- Er zijn verschillende soorten voorbehoedsmiddelen voor mannen en vrouwen.
- Je kunt kiezen voor anticonceptie met en zonder hormonen.
- Bespreek altijd met je partner welke voorbehoedsmiddelen jullie willen gebruiken.
Gepubliceerd op 30 april 2026
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over anticonceptie
Waarom anticonceptie gebruiken?
Voorbehoedsmiddelen helpen je om zwangerschap te voorkomen. Sommige, zoals condooms, beschermen ook tegen soa’s. Denk goed na over welke anticonceptie het beste bij jou past. Heb je vragen? Bespreek ze met je huisarts.
Soorten voorbehoedsmiddelen
Er bestaan veel verschillende soorten anticonceptie. We geven je hier een kort overzicht. Wil je meer weten? Lees dan hier alles over de soorten anticonceptie.Voorbehoedsmiddelen voor mannen
Als man is je keuze voor anticonceptie beperkt. Je kunt tijdens het vrijen een condoom gebruiken. Dit voorkomt dat de vrouw met wie je seks hebt zwanger wordt. Ook beschermt het jullie allebei tegen soa’s. Ook kun je ervoor kiezen om je te laten steriliseren. Een sterilisatie is een operatie waarna je geen kinderen meer kunt krijgen. Dit gebeurt bij de huisarts of in het ziekenhuis.
Een onveilige methode is het terugtrekken van je penis voor het klaarkomen. Dit heet coïtus interruptus en wordt ook wel “voor het zingen de kerk uit gaan” genoemd. Voor het klaarkomen kan er ook al zaad uit je penis komen, waardoor je partner toch zwanger kan raken (1,2).
Lees hier meer over anticonceptie voor mannen.
Voor vrouwen bestaan er veel verschillende soorten voorbehoedsmiddelen, zoals het spiraaltje, de pil, de prikpil en het hormoonstaafje. Je kunt deze vormen van anticonceptie verdelen in voorbehoedsmiddelen met en zonder hormonen (1,2).
Veel soorten anticonceptie werken met hormonen. Soms is dat alleen het hormoon progestageen, soms een combinatie van oestrogeen en progestageen. Deze hormonen zorgen ervoor dat je niet of minder vaak ongesteld wordt. Ze kunnen ook voorkomen dat je zwanger wordt. Soorten anticonceptie met hormonen zijn het hormoonspiraaltje, de anticonceptiepil, de minipil, de prikpil, het hormoonstaafje, de hormoonpleister en de hormoonring.
Voorbehoedsmiddelen met hormonen kunnen bij sommige mensen bijwerkingen geven, vooral in de eerste maanden (1,2).
Wil je liever geen hormonen gebruiken? Dan kun je natuurlijk kiezen voor een condoom (zoals het vrouwencondoom) of sterilisatie. Je kunt ook een koperspiraaltje laten plaatsen. Dit werkt net als een hormoonspiraaltje, maar dan zonder hormonen.
Verder bestaat er het pessarium, een kapje van rubber dat je voor het vrijen in je vagina doet. Dit werkt alleen minder goed. Je kunt nog steeds zwanger worden als je het kapje niet precies goed plaatst. Een andere methode die minder goed werkt is de kalendermethode of periodieke onthouding (geen seks hebben op vruchtbare dagen). Dit wordt soms ook natuurlijke anticonceptie genoemd. Het is moeilijk om te bepalen wanneer je precies vruchtbaar bent, waardoor je kans loopt om toch zwanger te raken als je geen andere voorbehoedmiddelen gebruikt (1,2).
Lees hier meer over geschikte anticonceptie zonder hormonen.
Tot de leeftijd van 25 jaar wordt anticonceptie vergoed vanuit de basisverzekering. Als je ouder bent dan 25 wordt het helaas niet vergoed. Je zult de voorbehoedsmiddelen zelf moeten betalen of kiezen voor een aanvullende verzekering (3).
Neem ook de kosten in overweging wanneer je voor anticonceptie kiest. Condooms of de pil zijn in vergelijking met andere anticonceptiemiddelen redelijk goedkoop, maar die moet je steeds weer blijven gebruiken. Daardoor kan het op de lange termijn toch voordeliger zijn om bijvoorbeeld een spiraaltje of hormoonstaafje te laten plaatsen. Wanneer je zeker weet dat je geen kinderen (meer) wilt krijgen, kun je kiezen voor sterilisatie.
Lees hier meer over anticonceptie voor mannen.
Voorbehoedsmiddelen voor vrouwen
Voor vrouwen bestaan er veel verschillende soorten voorbehoedsmiddelen, zoals het spiraaltje, de pil, de prikpil en het hormoonstaafje. Je kunt deze vormen van anticonceptie verdelen in voorbehoedsmiddelen met en zonder hormonen (1,2).
Anticonceptie met hormonen
Veel soorten anticonceptie werken met hormonen. Soms is dat alleen het hormoon progestageen, soms een combinatie van oestrogeen en progestageen. Deze hormonen zorgen ervoor dat je niet of minder vaak ongesteld wordt. Ze kunnen ook voorkomen dat je zwanger wordt. Soorten anticonceptie met hormonen zijn het hormoonspiraaltje, de anticonceptiepil, de minipil, de prikpil, het hormoonstaafje, de hormoonpleister en de hormoonring.Voorbehoedsmiddelen met hormonen kunnen bij sommige mensen bijwerkingen geven, vooral in de eerste maanden (1,2).
Anticonceptie zonder hormonen
Wil je liever geen hormonen gebruiken? Dan kun je natuurlijk kiezen voor een condoom (zoals het vrouwencondoom) of sterilisatie. Je kunt ook een koperspiraaltje laten plaatsen. Dit werkt net als een hormoonspiraaltje, maar dan zonder hormonen.Verder bestaat er het pessarium, een kapje van rubber dat je voor het vrijen in je vagina doet. Dit werkt alleen minder goed. Je kunt nog steeds zwanger worden als je het kapje niet precies goed plaatst. Een andere methode die minder goed werkt is de kalendermethode of periodieke onthouding (geen seks hebben op vruchtbare dagen). Dit wordt soms ook natuurlijke anticonceptie genoemd. Het is moeilijk om te bepalen wanneer je precies vruchtbaar bent, waardoor je kans loopt om toch zwanger te raken als je geen andere voorbehoedmiddelen gebruikt (1,2).
Lees hier meer over geschikte anticonceptie zonder hormonen.
Vergoeding door de verzekering
Tot de leeftijd van 25 jaar wordt anticonceptie vergoed vanuit de basisverzekering. Als je ouder bent dan 25 wordt het helaas niet vergoed. Je zult de voorbehoedsmiddelen zelf moeten betalen of kiezen voor een aanvullende verzekering (3).Neem ook de kosten in overweging wanneer je voor anticonceptie kiest. Condooms of de pil zijn in vergelijking met andere anticonceptiemiddelen redelijk goedkoop, maar die moet je steeds weer blijven gebruiken. Daardoor kan het op de lange termijn toch voordeliger zijn om bijvoorbeeld een spiraaltje of hormoonstaafje te laten plaatsen. Wanneer je zeker weet dat je geen kinderen (meer) wilt krijgen, kun je kiezen voor sterilisatie.
Veelgestelde vragen over anticonceptie
Welke anticonceptie voor jou geschikt is[WS8.1], hangt af van jouw situatie en voorkeuren. Lees je goed in over de verschillende soorten en bespreek met je partner welk voorbehoedsmiddel jullie willen gebruiken.
Er zijn verschillende soorten anticonceptie, met en zonder hormonen. Lees meer over de soorten anticonceptie en hun werking.
Hoeveel anticonceptie kost, verschilt per soort. Condooms of de pil zijn goedkoop, maar moet je blijven gebruiken. Op de lange termijn kan een spiraaltje of staafje goedkoper zijn. Neem de kosten mee in je keuze voor anticonceptie. Het wordt helaas niet vergoed door de verzekering, alleen voor jongeren onder de 21.
Anticonceptie is een ander woord voor voorbehoedsmiddelen. Deze helpen je om veilig seks te hebben zonder dat je zwanger wordt of een soa krijgt.
Er bestaan veel verschillende soorten anticonceptie, zoals het condoom, de pil, het spiraaltje, het hormoonstaafje en sterilisatie. Lees meer over de soorten voorbehoedsmiddelen.
Welke anticonceptie past bij mij?
Welke anticonceptie bij jou past, hangt af van je persoonlijke situatie en voorkeuren. Het is goed om je van tevoren te verdiepen in de verschillende soorten anticonceptie. Weeg de voor- en nadelen af en bespreek met je partner welk voorbehoedsmiddel jullie willen gebruiken. Kies in ieder geval voor een veilige soort. Er bestaat altijd een kleine kans dat je toch zwanger wordt, maar maak die kans zo klein mogelijk.Wil je anticonceptie gebruiken om een soa te voorkomen? Dan is het condoom de enige optie. Andere voorbehoedsmiddelen beschermen daar niet tegen. Condooms koop je in één van onze winkels, of bestel ze eenvoudig en snel in onze webshop.
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 30 april 2026.