Anticonceptie zonder hormonen: wat kun je kiezen?
Anticonceptie zonder hormonen in het kort:
- Hormonen in anticonceptie kunnen bijwerkingen geven.
- Daarom kiezen sommige mensen liever voor hormoonvrije anticonceptie.
- Voorbeelden zijn condooms, het koperspiraaltje en sterilisatie.
- Het pessarium en periodieke onthouden zijn minder betrouwbare methoden.
- Advies nodig? Dan kan je huisarts je helpen.
Gepubliceerd op 15 april 2026
Inhoudsopgave
- Veel gestelde vragen over anticonceptie zonder hormonen
Waarom kies je voor anticonceptie zonder hormonen?
Als je anticonceptie wilt gebruiken, is het goed om erover na te denken welke soort. Er zijn namelijk veel soorten anticonceptie met ieder hun voor- en nadelen. Eén van de afwegingen die je kunt maken is of je voorbehoedsmiddelen met of zonder hormonen kiest.Veel soorten anticonceptie werken met hormonen. Denk bijvoorbeeld aan de pil, een hormoonspiraaltje of hormoonstaafje. Deze hormonale anticonceptie kan voordelen hebben. Je hebt bijvoorbeeld minder bloedverlies, minder pijn of je kunt je menstruatie uitstellen. Maar hormonen kunnen ook nadelen hebben, zoals pijn in je borsten of bloedverlies op een moment waarop je het niet verwacht. Daarom kiezen sommige mensen liever voor niet-hormonale anticonceptie(1).
De bijwerkingen van hormonen in anticonceptie
In hormonale anticonceptie zitten een of twee hormonen. Er zit altijd het hormoon progestageen in en soms ook het hormoon oestrogeen. Deze hormonen kunnen bijwerkingen hebben, zoals hoofdpijn, pijn in je borsten, somberheid, minder zin in seks, gewichtstoename, puistjes en haaruitval. Bij sommige soorten anticonceptie, zoals de anticonceptiepil, hormoonpleister of -ring, is er een verhoogd risico op trombose, vooral bij rokers en vrouwen boven de 35 jaar. Overleg met je huisarts als je twijfelt over de risico’s(1).Hormoonvrije anticonceptie
Van de hormoonvrije methoden bieden condooms, het koperspiraaltje en sterilisatie de meest effectieve bescherming tegen zwangerschap. Het correct gebruiken van deze methoden is hierbij belangrijk. Het pessarium en periodieke onthouding zijn minder betrouwbaar(1).Condooms
Als je seks wilt hebben, kun je natuurlijk een condoom gebruiken. Het voordeel van condooms is dat ze je niet alleen beschermen tegen ongewenste zwangerschap, maar ook tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s). Het is belangrijk dat je het condoom op de juiste manier omdoet voor optimale bescherming.
Koperspiraaltje
Een koperspiraaltje wordt door je huisarts of de gynaecoloog in je baarmoeder geplaatst. Het spiraaltje geeft steeds een klein beetje koper af. Daardoor verandert je baarmoederslijmvlies en kan een bevruchte eicel zich niet vastmaken aan je baarmoeder. Ook worden de zaadcellen die je baarmoeder binnenkomen onvruchtbaar. Het koperspiraaltje beschermt goed tegen zwangerschap. Je blijft ongesteld worden, maar in de eerste maanden kan je menstruatie langer duren met meer bloedverlies en pijn. Maar niet iedereen heeft daar last van.
Pessarium
Het pessarium is een kapje van rubber. Je moet er eerst zaaddodende gel op smeren en het kapje vervolgens in je vagina doen. Dat kan vlak voordat je seks hebt of maximaal twee uur van tevoren. Maar het is moeilijk om het pessarium precies goed in je vagina te doen. Daardoor heb je kans om toch zwanger te worden.
Periodieke onthouding
Bij periodieke onthouding heb je geen seks op de dagen dat je vruchtbaar bent. Dit wordt ook wel de kalendermethode genoemd. Het is erg moeilijk om te bepalen op welke dagen je precies vruchtbaar bent. Daarom is dit geen veilige manier om een zwangerschap te voorkomen.
Sterilisatie
Een methode die wél heel betrouwbaar is, is sterilisatie. Je laat dan een operatie doen waarna je geen kinderen meer kunt krijgen. Zowel mannen als vrouwen kunnen zich laten steriliseren. Dit is natuurlijk een ingrijpende keuze die je pas maakt als je zeker weet dat je geen kinderen (meer) wilt krijgen. Een sterilisatie kan in sommige gevallen worden teruggedraaid, maar dit lukt niet bij iedereen.Tip: Lees hier meer over anticonceptie voor mannen
Anticonceptie met de minste hormonen
In hormonale anticonceptie zitten één of twee hormonen (progestageen en oestrogeen). Als je op zoek bent naar anticonceptie met minder hormonen, kun je bijvoorbeeld kiezen voor de minipil. Hierin zit alleen het hormoon progestageen. Deze pil slik je elke dag. Er is geen stopweek, zoals bij de gewone anticonceptiepil. De minipil werkt net zo goed als de gewone pil. Je kunt de minipil ook blijven slikken als je borstvoeding geeft. Na een paar maanden word je meestal niet meer ongesteld. In de eerste maanden kun je bijwerkingen hebben zoals hoofdpijn, puistjes, haaruitval, pijn in je borsten en lichte somberheid(1).Veel gestelde vragen over anticonceptie zonder hormonen
Als je voorbehoedsmiddelen zonder hormonen wilt gebruiken, kun je bijvoorbeeld kiezen voor condooms of een koperspiraaltje. Lees hier meer over hormoonvrije anticonceptie.
De meeste soorten anticonceptie werken op basis van hormonen zoals progesteron en oestrogeen. Die hormonen hebben voordelen, zoals minder bloedverlies en pijn tijdens je menstruatie. Maar ze kunnen ook bijwerkingen hebben. Daarom kiezen sommige mensen liever voor hormoonvrije anticonceptie.
In hormonale anticonceptie zitten één of twee hormonen. Als anticonceptie met minder hormonen zoekt, kun je bijvoorbeeld kiezen voor de minipil.
Voorbehoedsmiddelen zonder hormonen
Je weet nu wat de voor- en nadelen zijn van voorbehoedsmiddelen met en zonder hormonen. Je keuze voor anticonceptie is een belangrijke afweging. Het is goed om je in te lezen over de verschillende soorten anticonceptie. Kies een voorbehoedsmiddel wat bij de wensen van jou en je partner aansluit. Heb je vragen of wil je advies bij het maken van een goede keuze? Je kunt dit altijd bespreken met je huisarts.Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 15 april 2026.