Weetjes over luizen in het kort:
- Hoofdluizen zijn kleine insectjes die warme, behaarde plekjes op zoeken.
- Luizen kunnen jeuken, maar zijn verder ongevaarlijk.
- Hoofdluizen leggen eitjes genaamd neten.
- Je kan luizen alleen krijgen door contact met iemand met luizen.
- Ze komen veel voor bij kinderen, maar ook volwassenen kunnen ze krijgen.
- Hoofdluizen gaan niet vanzelf weg; je moet ze behandelen.
Ze kriebelen en zijn een nachtmerrie voor heel veel scholen en ouders, maar gelukkig kunnen ze geen kwaad. We hebben het natuurlijk over luizen. Deze ongewenste, kleine insecten kunnen voor heel wat problemen zorgen. Maar wat weet je eigenlijk nog meer over deze beestjes? Lees hier handige informatie, feitjes en weetjes over luizen!
Algemene feitjes over luizen en neten
Dat ze vervelend zijn en kunnen jeuken, dat weet je vast al. Maar wist je de volgende feiten ook al over luizen? Test je kennis!
- Feit: hoofdluizen zijn kleine parasieten
- Feit: hoofdluizen zijn ongevaarlijk
- Feit: hoofdluizen kun je zien bewegen
Feit: hoofdluizen zijn kleine parasieten
Niet schrikken, maar luizen zijn parasieten die van mensenbloed leven. Dit klinkt enger dan het is, want deze kleine vampiertje zijn verder onschuldig. Wel kunnen ze jeuken. Een luisje zoekt het liefst warme, behaarde plekjes op. Niet gek dus dat ze zich vaak in je haar nestelen (1).
Luizen zijn zo groot als een sesamzaadje en zijn grijsblauw of roodbruin nadat ze bloed hebben opgezogen. Ze leggen ook eitjes, genaamd neten. Neten zijn ongeveer 1 millimeter groot en donker van kleur als ze gevuld zijn en doorzichtig als ze leeg zijn. Neetjes zitten vastgeplakt aan een haar bij de haaraanzet (1).
Leestip: meer weten over het herkennen van luizen en neten? Lees dan ‘Hoofdluis en neten herkennen: waar let je op’.
Feit: hoofdluizen zijn ongevaarlijk
Hoofdluizen zijn vervelend en kunnen jeuk geven, maar ze kunnen geen kwaad. Door de jeuk ben je wel geneigd om te krabben. Hierdoor kunnen er mogelijk infecties ontstaan. Probeer dus te voorkomen dat jij of je kind te veel gaat krabben.
Feit: hoofdluizen kun je zien bewegen
Het is de eerste keer misschien even schrikken, maar hoofdluizen kan je vanwege hun formaat zien bewegen in haar. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld huisstofmijten die niet met het blote oog te zien zijn. Omdat ze niet altijd jeuken, is het belangrijk goed te controleren op deze bewegende beestjes. Kijk goed tussen de haren, vooral achter de oren, onder de pony en in de nek. Zie je wel iets zitten, maar beweegt het niet? Dan zijn dit waarschijnlijk de neten (1).
Feitjes over besmetting met haarluis
En wat weet je eigenlijk over hoe je besmet raakt met luizen? Soms wordt er nog wel eens beweerd dat hoofdluizen ontstaan door ongewassen haar. Of misschien hoor je juist wel het tegenovergestelde, dat luizen liever in proper haar zitten. Lees hier de feiten over een luizenbesmetting.
- Feit: hoofdluis krijg je van contact met iemand met luizen
- Feit: luizen hebben niks te maken met (on)gewassen haar
- Feit: ook volwassenen kunnen hoofdluis krijgen
- Feit: luizen kun je niet voorkomen
Feit: hoofdluis krijg je van contact met iemand met luizen
Heb je schoolgaande kinderen en is er wel eens een luizenpandemie uitgebroken op school? Dan kende je dit feitje misschien al. Op school zitten en spelen kinderen veel dicht bij elkaar. Of wat dacht je van alle groepsselfies die kinderen tegenwoordig maken? Hierdoor verplaatsen luisjes zich gemakkelijk en snel van slachtoffer naar slachtoffer. Voor je het weet heeft ineens een hele klas hoofdluis! De eervolle taak aan luizenmoeders of -vaders om een luizenplaag voor te zijn door te controleren op deze beestjes met een luizenkam (1,2).
Weetje: luizen verplaatsen zich niet via kleding of andere dingen en ze kunnen ook niet springen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld vlooien. De kans dat ze zich dus verspreiden via een muts of een ander kledingstuk is klein.
Feit: luizen hebben niks te maken met (on)gewassen haar
Vaak wordt nog gedacht dat je hoofdluizen krijgt door slechte hygiëne. Dit fabeltje helpen we maar al te graag snel de wereld uit. Het krijgen van luizen heeft namelijk niks te maken met het wel of niet wassen van je haar. Proper haar, ongewassen haar, lang of kort; het maakt een hoofdluis niet uit. Zolang het maar warm en harig is (1,2).
Weetje: soms wordt beweerd dat hoofdluizen juist sneller op proper haar gaan zitten, maar dit is niet bewezen.
Feit: ook volwassenen kunnen hoofdluis krijgen
Na een bepaalde leeftijd ben je (jammer genoeg) niet ineens immuun tegen hoofdluizen (1). Ook jij kan ze krijgen, bijvoorbeeld als je kind thuiskomt met luizen en je elkaar een dikke knuffel geeft. Heb je luizen of neten bij jezelf of je kind ontdekt? Neem dan de volgende stappen:
- Controleer alle gezinsleden.
- Behandel iedereen met een luizenbehandeling.
- Meld het aan je directe omgeving dat je luizen hebt ontdekt. Zij kunnen het dan zelf ook controleren.
Feit: luizen kun je niet voorkomen
Nee, luizen zijn meestal niet te voorkomen. Wel kan het helpen om één keer per maand iedereen in het gezin te controleren. Zo voorkom je een mogelijke verspreiding.
Feitjes over haarluisbehandeling
Heb je al eens een luizenbehandeling moeten uitvoeren? Dan weet je wat je allemaal te wachten staat bij een nieuwe luizenplaag. Is dit je eerste luizenbesmetting? Zet je dan schrap, want je komt niet zomaar van die luizen af. Lees snel handige feiten over het behandelen van hoofdluis.
- Feit: luizen gaan niet vanzelf weg
- Feit: met twee weken kammen kan je alle luizen en neetjes eruit krijgen
- Feit: antihoofdluismiddelen gebruik je altijd in combinatie met een uitkambehandeling
- Feit: je hoeft kleding en andere dingen niet extra te wassen
- Feit: er zijn maar twee effectieve behandelingen
Feit: luizen gaan niet vanzelf weg
Was het maar waar dat ze na een tijdje verveeld raken en je met rust laten, maar luizen gaan niet vanzelf weg. Behandel je ze niet, dan kan het zelfs erger worden. Kies daarom altijd voor een gepaste manier om luizen te bestrijden. Je hebt de volgende keuzes (1):
- Een uitkambehandeling: hierbij kam je met een luizenkam (of fijne kam als je geen luizenkam tot je beschikking hebt) de luizen en neetjes uit de haren.
- Een antihoofdluismiddel: dit is een shampoo of lotion waarmee je de luisjes doodt. Je gebruikt het al dan niet in combinatie met een uitkambehandeling.
Feit: met twee weken kammen kan je alle luizen en neetjes eruit krijgen
Met een uitkambehandeling kam je luizen en neetjes gedurende twee weken lang uit de haren totdat je geen enkel luisje meer ziet. De behandeling heeft wel wat voeten in de aarde. Deze gaat als volgt (1):
- Maak het haar goed nat.
- Verdeel conditioner door het haar en kam eventuele klitten weg. Niet uitspoelen.
- Houd het hoofd voorover boven bijvoorbeeld een wasbak of wit papier.
- Pak de luizenkam erbij. Kam van haaraanzet, tegen de hoofdhuid aan, naar de punten toe.
- Werk plukje voor plukje, van oor naar oor, het hele hoofd af.
- Vastgeplakte neten kun je met je nagels verwijderen.
- Veeg de kam regelmatig af.
- Spoel luizen door de wasbak met ruim water. In de prullenbak is geen goed idee.
- Heb je al het haar gehad? Spoel dan de crèmespoeling uit.
- Maak de kam na gebruik proper met water en zeep.
Dit doe je iedere dag twee weken lang. Heeft de uitkambehandeling niet gewerkt? Dan herhaal je het nogmaals, eventueel in combinatie met een antihoofdluismiddel.
Leestip: kom hier meer te weten over het kammen van luizen en neten!
Feit: antihoofdluismiddelen gebruik je altijd in combinatie met een uitkambehandeling
Een antihoofdluismiddel gebruik je altijd in combinatie met een uitkambehandeling. Het middel doodt dan wel de hoofdluizen en neten, je moet ze er alsnog uitkammen.
Feit: je hoeft kleding en andere dingen niet extra te wassen
Hoor je om je heen dat je ook alle beddengoed, kleding en nog veel meer moet wassen bij een luizenbesmetting? Er is niet genoeg bewijs dat deze maatregel effect heeft. Daarnaast verplaatsen luizen zich niet via andere dingen dan een mens. En als ze dat al wel doen, dan overleven hoofdluizen het niet lang als ze niet op een hoofd zitten (1,2). Let al die extra wasjes dus maar zitten.
Feit: er zijn twee effectieve behandelingen
En dat zijn de uitkambehandeling en de antihoofdluismiddelen. Ga je online op zoek naar alternatieve, natuurlijke behandelingen? Dan kom je wellicht zoekopdrachten tegen over het gebruik van kokosolie, azijn of andere oliën bij luizen. Er is niet bewezen dat deze methodes werken. Kies daarom gewoon voor een uitkambehandeling, zonder antihoofdluismiddel, als je een natuurlijke behandeling wil gebruiken.
Feitjes over de eigenschappen van luizen
Wil je nog meer weten over luizen, bijvoorbeeld waarom ze zo jeuken? Lees hier meer over de eigenschappen van deze creepy crawlers.
- Feit: de jeuk ontstaat door speeksel van luizen
- Feit: niet iedereen krijgt jeuk door luizen
- Feit: een volwassen luis leeft gemiddeld 20 dagen
- Feit: luizen kunnen niet springen
- Feit: een hoofdluis legt per dag ongeveer 5 of 6 eitjes
Feit: de jeuk ontstaat door speeksel van luizen
Speeksel op je hoofd?! Bah, dat klinkt niet lekker. Toch is dit de reden waarom je hoofd kan gaan jeuken van luizen. Luizen maken speeksel aan bij het zuigen van bloed uit je huid. De wondjes die ontstaan door het zuigen en het speeksel van de luizen kunnen jeuk geven (2).
Feit: niet iedereen krijgt jeuk door luizen
Jij of je kind kunnen last krijgen van jeuk, maar dit hoeft niet per se het geval te zijn. Iedereen reageert anders op het speeksel van hoofdluizen. Jullie kunnen dus luizen hebben zonder het te merken. Desondanks is het belangrijk op luizen te controleren en de nodige maatregelen nemen (2).
Feit: een volwassen luis leeft gemiddeld 20 dagen
Een hoofdluis kan, onder de juiste omstandigheden, gemiddeld 20 dagen op een hoofd blijven leven. Als de luis niet op een menselijk lichaam zit, dan is dit maar maximaal 2 dagen (1).
Feit: luizen kunnen niet springen
We hebben het al eerder gezegd, maar hoofdluizen kunnen niet springen. Ze kunnen ook niet vliegen en eigenlijk ook helemaal niet zo goed klimmen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld niet omhoog kruipen via meubels of kleren. Wel kunnen ze goed bewegen op haar, dankzij speciaal ontwikkelde klauwtjes.
Feit: een hoofdluis legt per dag ongeveer 5 of 6 eitjes
Een luis legt per dag ongeveer 5 à 6 eitjes. Bij een gemiddelde levensduur van 20 dagen is dit dus 100 tot 120 neten (1). Doe je dus niks aan die luizen, dan worden het er alsmaar meer. Snel ingrijpen dus!
Veelgestelde vragen over luizen
Wat zijn hoofdluizen en neten?
Hoe krijg je hoofdluizen?
Kun je luizen krijgen als je je haar niet wast?
Zijn hoofdluizen gevaarlijk?
Kunnen volwassenen ook hoofdluis krijgen?
Gaan luizen vanzelf weg?
Kun je luizen voorkomen?
Moet je kleding en beddengoed wassen na een luizenbesmetting?
Een echte luizenkenner
Na het lezen van dit artikel kan jij jezelf een luizenexpert noemen. Heb jij of heeft iemand in je gezin luizen? Dan is het tijd om van luizenkenner, naar luizenkammer te gaan! Je vindt alles wat je nodig hebt bij deze vervelende beestjes in ons hoofdluisgamma. Sla snel in en kammen maar.
| Disclaimer: Deze informatie wordt beschikbaar gesteld met als enig doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Deze informatie heeft geen therapeutische of diagnostische waarde. Ook is de informatie niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals. |
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 28 augustus 2024
Bronnen:
1. rivm.nl
2. thuisarts.nl
