gezondheid.be
thuisarts.nl
Vervroegde overgang: wat zijn de oorzaken en verschijnselen?
Dit is een informatiepagina. Kruidvat heeft geen producten voor de indicatie vervroegde overgang.
Vervroegde overgang in het kort:
- Bij een vervroegde overgang begint de overgang al voor je 40ste.
- Je eierstokken werken niet meer en je menstruatie stopt.
- De verschijnselen kunnen hetzelfde zijn als bij een normale overgang.
- Mogelijke oorzaken zijn erfelijkheid, een operatie aan je eierstokken, chemotherapie of een auto-immuunziekte.
Gepubliceerd op 9 april 2026
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over een vervroegde overgang
Vervroegd in de overgang
De meeste vrouwen komen in de overgang als ze ongeveer 51 jaar zijn. Soms begint de overgang al eerder, voor je 40ste jaar. Dat heet een vervroegde overgang. Dit komt voor bij 1 op de 100 vrouwen. Bij 1 op de 1.000 vrouwen begint de overgang zelfs al voor hun 30ste (1).De verschijnselen van een vervroegde overgang
Bij een vervroegde overgang blijft je menstruatie tenminste vier maanden uit (2). Je kunt dezelfde overgangsverschijnselen ervaren als bij een normale overgang. Denk aan opvliegers, nachtzweten, gewichtsverandering, vermoeidheid, stemmingswisselingen, een droge vagina en minder zin in seks (1,2,3).“Een vervroegde overgang herken je aan dezelfde verschijnselen als een normale overgang, zoals opvliegers, een droge vagina en stemmingswisselingen. Alleen beginnen deze verschijnselen al op jongere leeftijd, voordat je 40 bent“
De oorzaken
Een vervroegde overgang ontstaat doordat je eierenstokken niet meer werken. Je menstruatie stopt dan, terwijl die vroeger normaal was (2). Ook maken je eierenstokken te weinig hormonen aan, zoals oestrogeen en progesteron (1).De oorzaak van een vervroegde overgang is niet altijd duidelijk. Soms is er wel een bekende reden. Hieronder lees je de meest voorkomende oorzaken (1,2):
- Erfelijkheid: als meerdere vrouwen in jouw familie op jonge leeftijd in de overgang kwamen, kan het erfelijk zijn. Je hebt dan zelf ook meer kans op een vervroegde overgang.
- Operatie aan je eierstokken: als één of beide eierstokken zijn verwijderd, stopt de aanmaak van vrouwelijke hormonen en begint de overgang direct.
- Bestraling of chemotherapie: sommige medische behandelingen, zoals bestraling of chemotherapie, kunnen je eicellen beschadigen. Hierdoor raakt de eicelvoorraad sneller op.
- Auto-immuunziektes: dit zijn ziektes waarbij je afweersysteem per ongeluk je eigen lichaam aanvalt. Soms worden hierdoor ook de eierstokken aangetast.
- Aangeboren aandoeningen: bij bepaalde erfelijke syndromen, zoals het syndroom van Turner en het fragiele X-syndroom, is je eicelvoorraad al vanaf de geboorte kleiner dan normaal.
Hoe zit het met de pil en zwanger worden?
Veel vrouwen merken pas dat ze vervroegd in de overgang zijn wanneer ze met de pil stoppen. Je menstruatie blijft uit, terwijl je niet zwanger bent (2). Meestal betekent een vervroegde overgang dat je niet meer zwanger kunt worden. Toch is dat niet altijd het geval. Sommige vrouwen hebben nog wel af en toe een eisprong en kunnen dus zwanger worden. De kans is echter klein (1).Wil je niet zwanger worden? Ga dan voor de zekerheid door met het gebruik van de anticonceptiepil. Heb je juist wel een kinderwens? Bespreek dit dan met een gynaecoloog. Er zijn mogelijkheden zoals pleegouderschap, adoptie of eiceldonatie (1).
Het verschil met de premenopauze en perimenopauze
Een vervroegde overgang is niet hetzelfde als de pre- of perimenopauze. Dit zijn de verschillen:- Premenopauze: dit is de periode vanaf je eerste menstruatie tot aan het begin van de perimenopauze. In deze fase zijn je hormonen redelijk stabiel en komt je menstruatie meestal regelmatig (4).
- Perimenopauze: dit is de overgangsperiode naar de menopauze. Je menstruatie wordt onregelmatiger door schommelingen in hormonen. Deze fase begint meestal een paar jaar voor je menopauze (je laatste menstruatie). Je weet pas achteraf wanneer je laatste menstruatie was, namelijk als je 12 maanden niet meer ongesteld bent geweest (4).
- Vervroegde overgang: als de overgang begint voordat je 40 bent. Je menstruatie stopt dan vroeg en je vruchtbaarheid neemt snel af.
Wat kun je doen bij vroege overgangsverschijnselen?
Bij een vervroegde overgang kun je dezelfde verschijnselen ervaren als bij een normale overgang, alleen beginnen ze op jongere leeftijd al. Je kunt deze overgangsverschijnselen verlichten door gezond te eten en voldoende te bewegen.Ontdek hier meer tips bij overgangsverschijnselen.
Veelgestelde vragen over een vervroegde overgang
Er is een kleine kans dat je na een vervroegde overgang toch zwanger wordt. Denk daarom na over anticonceptie, als je een zwangerschap wilt voorkomen. Heb je juist wel een kinderwens? Bespreek de mogelijkheden dan met een gynaecoloog.
Bij een vervroegde overgang kun je dezelfde verschijnselen ervaren als bij een normale overgang, zoals opvliegers, nachtzweten, gewichtsverandering, vermoeidheid, stemmingswisselingen, een droge vagina en minder zin in seks. Lees hier wat je kunt doen bij overgangsverschijnselen.
Bij een vervroegde overgang werken je eierstokken niet meer. De oorzaak is niet altijd duidelijk, maar enkele veelvoorkomende oorzaken zijn erfelijkheid, een operatie aan je eierstokken, chemotherapie of een auto-immuunziekte.
We spreken van een vervroegde overgang wanneer je jonger dan 40 jaar bent en je menstruatie stopt, terwijl die vroeger normaal was.
Normaal begint de overgang als je rond de 51 jaar bent. Kom je al voordat je 40 bent in de overgang? Dan spreken we van een vervroegde overgang. Je menstruatie stopt dan.
Is jouw overgang vervroegd?
Heb jij te maken met een vervroegde overgang? Voor veel vrouwen komt dit erg onverwachts. Ook kun je je onbegrepen voelen door leeftijdsgenoten die nog niet in de overgang zijn. Pieker je hierover? Wees er dan open over bij familie en vrienden en bespreek je zorgen met iemand die je vertrouwt. Als je een kinderwens hebt, is het goed om met een gynaecoloog te praten. Samen kunnen jullie bespreken welke mogelijkheden er zijn.Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 9 april 2026.