rivm.nl
Dengue: symptomen, mug herkennen en preventie
Dengue in het kort:
- Dengue (knokkelkoorts) is een virusinfectie die wordt overgebracht door muggen.
- De ziekte komt vooral voor in (sub)tropische gebieden zoals Azië, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied.
- Symptomen zijn onder andere plotselinge koorts, hoofdpijn, spierpijn en huiduitslag.
- Bescherming tegen muggen is de beste manier om besmetting te voorkomen.
- Dengue is niet direct besmettelijk van mens op mens.
11 september 2025
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over dengue
Wat is dengue (knokkelkoorts)?
Dengue of knokkelkoorts is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door het denguevirus. Dit virus wordt overgebracht via de steek van besmette Aedes-muggen, voornamelijk de gelekoortsmug (Aedes aegypti) en de Aziatische tijgermug (Aedes albopictus). De meeste mensen krijgen geen of alleen milde klachten, maar sommige mensen krijgen ernstige klachten(1,2).
Waar komt dengue voor?
De ziekte komt vooral voor in tropische en subtropische gebieden, zoals Zuidoost-Azië, Latijns-Amerika, delen van Afrika en het Caribisch gebied(1,2,3).Populaire reisbestemmingen waar dengue voorkomt zijn onder andere:
- Azië: Thailand, Vietnam, Indonesië (Bali), India
- Latijns-Amerika: Curaçao, Bonaire, Brazilië, Mexico, Colombia, Peru
- Afrika: Kaapverdië, Burkina Faso, Kenia
Een dengue-mug herkennen
De Aedes-mug is klein en te herkennen aan de zwart-witte strepen op het lichaam en poten. Deze mug is overdag actief, met name in de vroege ochtend en vooravond. Ze leggen eitjes in stilstaand water, zoals bloempotten, dakgoten of emmers(1). Je leest er meer over in onze insectengids , waarin we uitleggen hoe je met verschillende soorten muggen en beten omgaat.
Dengue symptomen
De symptomen verschijnen meestal 3 tot 14 dagen na de steek. Het kan een paar weken duren totdat je weer beter bent. Veelvoorkomende symptomen zijn(1,2):- Plotselinge hoge koorts (tot 41°C ) met koude rillingen
- Ernstige hoofdpijn (vooral achter de ogen)
- Spier-, bot- en gewrichtspijn (“knokkelpijn”)
- Misselijkheid en braken
- Huiduitslag (2 tot 5 dagen na begin koorts)
- Vermoeidheid en zwakte
- Keelpijn en hoesten
Sommige mensen ontwikkelen een ernstige vorm. Hierbij kun je last krijgen van een bloedneus of bloedend tandvlees en je kunt in shock of bewusteloos raken. Bel in het laatste geval zo snel mogelijk 112 of het lokale noodnummer. Bel bij andere ernstige klachten je huisarts(1).
Deze groepen mensen lopen meer risico op het krijgen van ernstige dengue(1):
- Zwangeren
- Ouderen
- Mensen met diabetes, hoge bloeddruk of sikkelcelziekte
- Mensen die al eerder dengue hebben gehad
Dengue behandeling
Er is geen specifiek geneesmiddel tegen dengue. De behandeling is gericht op verlichting van de symptomen(1,2):- Gebruik paracetamol * bij koorts en pijn. Gebruik geen NSAID’s zoals ibuprofen* of aspirine*.
- Zorg voor voldoende rust.
- Probeer veel te drinken.
- Bij ernstige symptomen: schakel direct medische hulp in.
Is knokkelkoorts besmettelijk?
Nee, dengue is niet direct besmettelijk van mens op mens. Alleen muggen kunnen het virus overbrengen. Ben je besmet, dan kun je via een mug wel indirect anderen besmetten als die mug jou steekt en vervolgens iemand anders(3).
Dengue voorkomen
De enige manier om dengue te voorkomen is bescherming tegen muggenbeten:- Gebruik anti-insectenspray met DEET
- Draag bedekkende kleding, vooral overdag
- Slaap onder een klamboe
- Vermijd stilstaand water
- Gebruik muggenstekkers of -lampen
Lees hier meer anti-muggentips en ontdek wat je kunt doen om de jeuk te verlichten .
“Voorkomen is echt de enige manier bij dengue. Bescherm jezelf altijd goed tegen muggen, vooral overdag.“
Dengue vaccinatie
Reis je naar een gebied waar veel dengue voorkomt? Dan kun je je laten vaccineren. De vaccinatie bestaat uit twee prikken met drie maanden ertussen en verkleint de kans op ernstige ziekte(3). Bescherming tegen muggen blijft ook na vaccinatie belangrijk.Veelgestelde vragen over dengue
Voorkom muggenbeten met DEET, lange kleding, klamboes en het vermijden van stilstaand water. Goede voorbereiding verkleint de kans op besmetting.
Ja, er bestaat een vaccin voor mensen die naar risicogebieden reizen. Het vaccin bestaat uit twee doses en vermindert de kans op ernstige ziekte.
De ziekte duurt meestal ongeveer een week. Volledig herstel, vooral van vermoeidheid, kan enkele weken duren.
Rust uit, drink voldoende en gebruik paracetamol* tegen koorts en pijn. Vermijd ibuprofen* of aspirine* en neem contact op met een arts bij ernstige symptomen.
Typische symptomen zijn plotselinge koorts, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, misselijkheid, huiduitslag en vermoeidheid. Bij twijfel, vooral na verblijf in een risicogebied, is medisch advies belangrijk.
De beet zelf ziet eruit als een gewone muggenbult: rood, jeukend en licht gezwollen. Je merkt pas na enkele dagen of de beet tot dengue heeft geleid.
Dengue komt voor in (sub)tropische gebieden zoals Zuidoost-Azië, Zuid-Amerika, het Caribisch gebied en delen van Afrika. De verspreiding is afhankelijk van het klimaat en de aanwezigheid van muggen.
Je krijgt dengue door een steek van een besmette Aedes-mug , zoals de tijgermug of gelekoortsmug. Deze mug is vooral overdag actief.
Dengue, ook bekend als knokkelkoorts, is een tropische virusinfectie die wordt overgedragen door Aedes-muggen. De ziekte veroorzaakt koorts, hoofdpijn, spierpijn en soms huiduitslag.
Dengue en knokkelkoorts voorkomen? Bescherm jezelf goed
Ga je op reis naar een gebied waar dengue of knokkelkoorts voorkomt? Bereid je dan goed voor met de juiste bescherming tegen muggen. Gebruik mugwerende middelen, slaap onder een klamboe en lees onze tips in “Muggen: zo blijven ze van je af” . Zo verklein je de kans op dengue en kun je met een gerust hart genieten van je vakantie.Gecontroleerd en goedgekeurd door Suzan Tuinier, gezondheidsexpert bij Nutrimedia.
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 11 september 2025.
*Dit is een geneesmiddel. Lees voor gebruik de bijsluiter.