Eerste hulp bij brandwonden: dit moet je doen! 4 tips
- Heb je een brandwond? Koel dan direct met lauwwarm water, doe kleren en sieraden uit, raak de wond niet aan een bedek deze indien nodig.
- Bel bij ernstige brandwonden direct 112.
- Afhankelijk van de diepte van de wond spreken we van eerste-, tweede- en derdegraads brandwonden.
- Lichte brandwonden kun je verzorgen met gaasjes, spray, gel en zalf.
In en rond je huis zit een (brand)ongelukje in een klein hoekje. Je morst wat kokend water, stoot met je vinger tegen het strijkijzer of tilt zonder erbij na te denken een hete pan op. Ook kun je een brandwond krijgen van bepaalde chemicaliën of elektriciteit. Een brandwond doet niet alleen pijn, maar je huid raakt ook beschadigd. Afhankelijk van de diepte van de wond hebben we het over eerste-, tweede- en derdegraadsbrandwonden. Ontdek wat je zelf kunt doen bij brandwonden.
Wat te doen bij brandwonden?
Direct ingrijpen is belangrijk wanneer je je ergens aan verbrandt. Zo voorkom je dat de brandwond erger wordt. Volg dit stappenplan bij elke brandwond (1):
- Koelen: Koel de verbrande plek meteen met lauw kraanwater. Dit helpt tegen de pijn, maakt de wond schoon en zorgt ervoor dat de verbranding niet erger wordt. Houd de verbrande plek ongeveer 10 tot 20 minuten onder de kraan. Gebruik lauwwarm water, ongeveer 15 tot 30 graden. Koud water is niet goed, want dat kan juist pijn doen. Als je geen stromend water hebt, gebruik dan natte doeken.
- Kleren uit: Doe snel je kleren en sieraden uit, zodat je goed kunt zien waar de verbranding zit en goed kunt koelen. Als kleren vastplakken aan de verbrande plek, laat ze dan zitten. Als je ze lostrekt, kan het je huid meer beschadigen.
- Niet aanraken: Raak de verbrande plek liever niet aan. Dit vergroot de kans op een infectie.
- Wel of niet afdekken: Als de verbrande plek droog en rood is, hoef je deze niet af te dekken. Als de wond open is of er zijn blaren, dek het dan tijdelijk af met plastic huishoudfolie of een vet gaasje. Zo blijft het schoon. Je kunt ook gewoon verband of een schone theedoek gebruiken, maar dit kan vastplakken aan je wond.
- Medische hulp: Bel bij diepe tweedegraads en bij derdegraads brandwonden direct je huisarts of 112.
Brandwond gradaties
Brandwonden kun je indelen op basis van de ernst van de verbranding. Het gaat om eerstegraads-, tweedegraads- en derdegraadsbrandwonden (1). Eerste- en lichte tweedegraads verbrandingen kan je zelf verlichten, eventueel met zelfzorgproducten . Ga met diepe tweedegraadsverbrandingen en bij derdegraadsverbrandingen altijd naar een arts.
1e-graads brandwond
Bij eerstegraads brandwonden is je huid rood en droog en voelt deze pijnlijk aan. Eigenlijk zien dit soort brandwonden er hetzelfde uit als een zonverbranding. Je huid is niet stuk en je ziet geen wond. Alleen de opperhuid is verbrand (1).
1e-graads brandwond verzorgen
Bij eerstegraads brandwonden is zelf koelen met water voldoende. Koel de wond zo snel mogelijk, nadat je de brandwond hebt opgelopen. Volg de instructies hierboven. Een eerstegraads brandwond gaat binnen een paar dagen over. Je hoeft verder niets te doen om de wond te verzorgen (1).
2e-graads brandwond
Tweedegraads brandwonden worden onderverdeeld in oppervlakkige en diepe brandwonden. Oppervlakkige tweedegraads brandwonden zijn rood en pijnlijk en er ontstaan blaren op je huid. Als deze kapot gaan, wordt je brandwond vochtig. Bij een diepe tweedegraads brandwond zijn er ook blaren, maar is je huid roze of rood van kleur met witte plekken. Je huid doet minder pijn. Bij tweedegraads brandwonden is niet alleen de opperhuid, maar ook de lederhuid aangetast (1).
Oppervlakkige 2e-graads brandwond verzorgen
Bij oppervlakkige tweedegraads brandwonden handel je eigenlijk op dezelfde manier als bij een eerstegraads brandwond. Koel de wond dus onder lauw stromend water. Prik de blaren niet door, tenzij ze heel pijnlijk zijn. Als je er veel last van hebt en ze toch wilt doorprikken, was dan je handen met water en zeep en gebruik een naald die je steriel gemaakt hebt met alcohol. Plak daarna een speciaal gaasje en een pleister of verband op de kapotte blaar. Heb je veel blaren of zitten ze in je gezicht of op je handen? Neem dan contact op met je huisarts. Oppervlakkige tweedegraads brandwonden genezen meestal binnen 2 weken (1).
Diepe 2e-graads brandwond verzorgen
Bij diepe tweedegraads brandwonden moet je altijd contact opnemen met je huisarts. Koel de wond direct en bedek deze met een vet gaasje met verband, als je naar de huisarts gaat. De genezing van diepe tweedegraads brandwonden duurt langer dan 3 weken en er kunnen littekens ontstaan. Volg de instructies op die je van je arts hebt gekregen (1).
3e-graads brandwond
Derdegraadsbrandwonden zijn de ernstigste brandwonden. Je wond doet geen pijn, doordat je huid zo diep verbrand is dat de zenuwuiteinden in je huid kapot zijn. Bij een derdegraadsbrandwond zijn zowel de opperhuid als de lederhuid volledig beschadigd. Je huid voelt stug aan en kleurt geelwit of bruin. Ook kunnen er zwarte plekken op je huid ontstaan. Dit noem je verkoling (1).
3e-graads brandwond verzorgen
Bij derdegraads brandwonden bel je direct 112 en koel je je huid. Verwijder kleding rondom de brandwond. Blijft je kleding aan je huid plakken? Laat deze dan zitten. Bedek het verbrande deel van je huid met een schone, droge en katoenen doek en wacht tot de hulpdiensten er zijn. Derdegraads brandwonden moeten altijd door een arts beoordeeld en behandeld worden. Vaak gebeurt dit in een ziekenhuis of brandwondencentrum (1).
Wat kun je smeren op een brandwond? Onze 4 zelfzorgtips:
Bij Kruidvat verkopen we verschillende wondverzorgingsproducten voor de verzorging van brandwonden, zoals gaasjes, spray, gel en zalf. Deze kun je gebruiken bij eerste- en oppervlakkige tweedegraads brandwonden. Neem bij diepe tweede- en bij derdegraads brandwonden altijd contact op met je huisarts of de spoedeisende hulp.

1. Brandwond gaasjes
Verzorg en bescherm je kapotte huid met Kruidvat zalfgaasjes* . Deze gaasjes stimuleren een snelle en natuurlijke genezing en verminderen de kans op littekenvorming.
2. Brandwond spray
Voor de reiniging van acute wonden, zoals eerste- en tweedegraads brandwonden, kun je Hansaplast wondspray * gebruiken. De spray bevat geen alcohol en beschermt bij infecties.
3. Brandwond zalf en gel
Je kunt na het reinigen Hansaplast wondhelende zalf* gebruiken. Dit ondersteunt de genezing van kleine en oppervlakkige wonden en eerste- en kleinere tweedegraadsbrandwonden. De zalf vormt een ademende, beschermende laag die je wond beschermt tegen uitdrogen. Je kunt ook kiezen voor Bepanthen 4-in-1 wondgel* . Deze gel is ontwikkeld voor de heling van kleine wonden, zoals brandwonden. De wondgel versnelt wondheling, verlicht de pijn, helpt infecties voorkomen en vermindert het risico op littekens.
Nogmaals: heb je een diepe tweedegraads- of derdegraadsbrandwonde? Ga dan naar een arts.
Brandwond pijn verlichten
Als je veel pijn hebt van je brandwonden, kun je paracetamol * nemen om de pijn te verlichten.
Wat kun je doen bij brandwonden?
Je hebt gelezen wat je kunt doen bij brandwonden. Ook weet je nu welke producten je kunt gebruiken voor de verzorging van een eerste- of oppervlakkige tweedegraads brandwond. Heb je vragen? Neem dan contact op met je huisarts.
