Eikenprocessierups! Wat te doen bij klachten?
Eikenprocessierups in het kort:
- Eikenprocessierupsen geven jeuk, uitslag en bultjes door hun brandharen.
- Ongemakken ontstaan bij aanraking van de rups of via de wind verspreide haartjes.
- Zorg dat je niet krabt, verwijder haartjes met plakband en spoel je huid af.
- Ongemakken verdwijnen meestal binnen enkele dagen tot twee weken.
- Bedek je huid, vermijd eikenbomen en was je kleding op 60 graden.
- Verlicht jeuk met een speciale crème met antihistamine.
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over de eikenprocessierups
Wat is een eikenprocessierups?
Een eikenprocessierups of ook wel processierups is de rups van een nachtvlinder, genaamd Thaumethopea processionea. Het woord ‘eiken’ in eikenprocessierups zegt het al: deze rups is op eikenbomen te vinden en dan vooral in de maanden mei, juni en juli. De bladeren van de eikenboom zijn namelijk voedsel voor de rups. Het woord 'processie', ook wel optocht, verwijst weer naar het opvallende gedrag dat ze vertonen: de rupsjes lopen namelijk vaak in lange rijen achter elkaar, meestal richting voedsel(1).
Brandharen: de veroorzakers van de klachten
De eikenprocessierups heeft zogenaamde brandharen, die je met het blote oog niet kunt zien. Ze kunnen door de wind worden meegevoerd en zo op je huid en kleding terechtkomen. Bij aanraking dringen de brandharen met hun weerhaakjes makkelijk in je huid en dat kan klachten veroorzaken(1).
Klachten door de eikenprocessierups
Als je in aanraking bent geweest met een eikenprocessierups of de brandharen ervan, kun je verschillende klachten ervaren. Denk aan jeuk, uitslag of irritatie aan je luchtwegen. We vertellen je hier meer over deze klachten.
Jeuk en uitslag
Als je huid in aanraking is gekomen met de brandharen van een eikenprocessierups, kun je last krijgen van (heftige) jeuk, roodheid, bultjes, pijn of blaasjes. Deze klachten kun je ook onder je kleding krijgen(1).
Irritatie luchtwegen
De haartjes kunnen niet alleen voor vervelende jeuk zorgen, je kunt ook irritatie krijgen doordat je de haren inademt. Hierdoor kun je een irritante kriebelhoest krijgen waar je vooral tijdens het praten last van kunt hebben(1).
Hoelang houden de klachten aan?
Je wilt natuurlijk het liefst zo snel mogelijk van de huiduitslag en kriebelhoest af komen. Helaas kunnen de klachten enkele dagen tot wel twee weken aanhouden(1).
Klachten door eikenprocessierups voorkomen
Je vraagt je misschien af of je beter binnen kunt blijven als de eikenprocessierups actief is. Dat hoeft gelukkig niet! Met de volgende adviezen kun je namelijk helpen voorkomen dat de brandharen op je huid komen(1):
- Bedek je armen, benen en hals, bijvoorbeeld met een lange broek, coltrui of lange mouwen.
- Ga niet op de grond zitten.
- Raak de rupsen en hun nesten niet aan, ook de oude nesten niet.
- Door je kleding te wassen kun je de brandharen eruit krijgen. Was het liefst op 60ºC.
- Hoe verleidelijk ook met mooi weer, hang je was niet buiten te drogen. De wind kan ervoor zorgen dat de brandhaartjes in je kleding komen.
- Blijf uit de buurt van eikenbomen waar eikenprocessierupsen in zitten of hebben gezeten. De gemeente doet vaak als waarschuwing een lint om een boom waar de rupsen in zitten. Soms is het advies om delen van of hele fietspaden te vermijden. Negeer de waarschuwingen niet. Deze plekken vermijden is belangrijk bij het voorkomen van klachten door de eikenprocessierups.
Wat te doen bij klachten door de eikenprocessierups?
Je kunt je klachten door een eikenprocessierups niet genezen, maar je kunt gelukkig wel het een en ander doen om je klachten te verlichten.
Uitslag behandelen
Ben je toch in aanraking gekomen met de eikenprocessierups of de brandharen ervan? Ga dan vooral niet wrijven of krabben. Dit maakt de klachten alleen maar erger. Als je jeuk of rode plekjes hebt, kun je een stuk plakband of duct tape op deze plekjes plakken en er weer aftrekken. Doordat de brandharen aan het plakband vast blijven zitten, komen ze los van je huid. Verder is het ‘t beste om de kleding waar brandharen in zitten uit te trekken. Spoel ook je huid af met veel lauw water(1). Verder moet je je klachten vooral uitzitten. Ze zullen vanzelf overgaan.
Irritatie luchtwegen
Ook voor je luchtwegen geldt dat je je klachten rustig uit moet zitten. In de tussentijd kun je de symptomen van een kriebelhoest verlichten met bijvoorbeeld hoestdrank of keelpastilles. Lees goed de verpakking om te zien of het gekozen product geschikt is voor het verlichten van een (kriebel)hoest.
Wanneer bel je de huisarts?
Bel direct je huisarts als(1):
- Je ineens moeilijk ademt
- Je oogleden, lippen, tong of keel steeds dikker worden
Bel ook dezelfde dag nog je huisarts als(1):
- Je heel veel jeuk hebt en het niet lukt dit te verlichten
- Je ogen steeds roder en dikker worden en spoelen met lauw water niet helpt
Veelgestelde vragen over de eikenprocessierups
De eikenprocessierups en wat te doen
Je weet nu: die eikenprocessierups vermijd je het liefst! Vermijd daarom plekken waar ze zitten of hebben gezeten. Kom je toch in aanraking met het beestje of de brandharen van de rups? Dan weet je nu wat je kunt doen om verlichting te zoeken bij klachten.Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 29 september 2025.