Kolven: hoelang, wanneer en hoe vaak?

Wat is kolven?

Kolven betekent dat je je baby niet rechtstreeks aan je borst laat drinken, maar dat je de melk uit je borsten haalt. Je gaat kolven in plaats van aanleggen. Dit doe je met een borstkolf. Een borstkolf lijkt op een soort pompje. Met een borstkolf imiteer je de zuigende beweging van je baby die aan de borst drinkt. Op die manier probeer je de toeschietreflex op te wekken en melk uit je borst te laten stromen. De melk vang je op in een flesje dat aan de kolf vastzit.

Melk bewaren

De melk kun je in de koelkast of diepvries bewaren. Gebruik voor het bewaren bijvoorbeeld moedermelkbewaarzakjes . Je kunt de melk later opwarmen en uit een fles aan je baby geven, maar iemand anders kan dat ook doen als je er niet bent. Het is handig om een goede fles in huis te hebben. Maar welke kies je? Lees deze pagina, hier vind je alle informatie over de verschillende soorten babyflessen.
Tip: wil je meer weten over borstvoeding? Ontdek op deze pagina alles wat je moet weten over het geven van borstvoeding.

Leestip: op deze pagina lees je meer of hoe je je moedermelk kunt bewaren.

Hoelang duurt kolven?

Veel vrouwen kolven minder melk per keer dan de hoeveelheid melk die hun baby uit de borst drinkt. De toeschietreflex werkt nu eenmaal het beste als je baby aan je borst ligt. Daar hoef je je geen zorgen over te maken. Het belangrijkste is dat je kindje voldoende drinkt en goed groeit.
Als je kolft op het moment dat je anders een voeding aan de borst zou geven, kolf je zolang de melk loopt en tot je borst soepel voelt. Dat kan tien minuten zijn, maar ook een half uur. Je kunt zachtjes mee masseren om de melk te laten stromen. Als je korter kolft en je borst niet goed soepel maakt, krijgt je lichaam het signaal: “er blijft melk over, ik kan volgende keer wel minder maken”.
De meeste moeders kolven 10-15 minuten per borst, in totaal 20-30 minuten dus. Gebruik je een dubbelzijdige kolf, dan ben je 10-15 minuten bezig. Soms kan een korte pauze helpen om de toeschietreflex weer opnieuw op te wekken.

Kolven op je werk

Wanneer je weer gaat werken en je je kindje nog borstvoeding wilt geven, heb je een aantal rechten en kun je onder werktijd kolven. Zo houd je je melkproductie in stand en kan je baby toch je melk drinken als jij aan het werk bent. Je hebt recht op borstvoedingspauze tot je baby negen maanden is. Dat betekent dat je een of twee keer per dag een halfuur je werk mag onderbreken voor het voeden van je baby of het kolven. Het aantal pauzes is afhankelijk van je werktijd. De sector waarin je tewerkgesteld bent bepaalt of je tijdens deze tijd gewoon wordt doorbetaald of dat je een uitkering krijgt via het ziekenfonds. Je moet voor de borstvoedingspauzes geen andere pauzes op geven.

Ook is je werkgever wettelijk verplicht te zorgen voor een geschikte kolfruimte. Het moet een ruimte zijn die dicht kan en waar niemand naar binnen kan kijken. Er moet verder een stopcontact zijn, een voorziening om zich te wassen en een comfortabele stoel of zetel en het moet er behaaglijk zijn en tochtvrij. Ook moet er (in de buurt) een koelkast zijn om je melk in te kunnen bewaren. Handig om te weten toch?

Prenataal kolven

Wist je dat je in de laatste weken van je zwangerschap al kunt starten met kolven? Meestal begin je dan met kolven na de 37e week van je zwangerschap. Dit noem je prenataal of antenataal kolven. Het voordeel hiervan is dat vrijwel meteen na je bevalling de eerste moedermelk beschikbaar is voor je baby.
Prenataal kolven kan handig zijn voor een mogelijk moment dat je baby na de geboorte moedermelk nodig heeft, maar de borstvoeding nog op gang moet komen. Je kan je baby dan bijvoeden met de melk die je voor de geboorte hebt gekolfd. Zo hoef je geen kunstvoeding te geven. Ook komt de moedermelk sneller op gang na de geboorte als je tijdens de zwangerschap al kolft. Bovendien is het vaak makkelijker om je baby aan te leggen als je voor de bevalling al kolft.

Voormelk en achtermelk

Er wordt nog vaak gesproken van voormelk en achtermelk, maar uit onderzoek blijkt dat er geen twee soorten melk bestaan. De termen voor- en achtermelk kloppen dus eigenlijk niet. Het vetgehalte neemt toe naarmate je borst leger wordt. Dit gaat dus geleidelijk terwijl je baby aan de borst drinkt. Hoe leger de borst, hoe vetter de melk is. Als je kolft, kun je vaak zien dat de laatste melk die uit je borst komt dikker en romiger is.

Handsfree kolven

Wanneer je besluit te gaan kolven, moet je kiezen welk type borstkolf je koopt. Er zijn allerlei typen borstkolven verkrijgbaar. Sommige zijn elektrisch, andere bedien je met de hand. Of ga je voor handsfree kolven? Met een handsfree kolf heb je letterlijk je handen vrij. Je hoeft de kolf niet vast te houden maar stopt deze in je (voedings)beha. Dat zorgt ervoor dat je meer vrijheid hebt op de plek waar je kolft. Je kunt doorwerken of even naar buiten gaan terwijl je kolft. Onderzoek of overleg met bijvoorbeeld een lactatiedeskundige welk type borstkolf het beste bij je past.

Hoeveelheid milliliter per kolfbeurt

Hoeveel milliliter een baby drinkt is vaak moeilijk te zeggen. Dit hangt af van het gewicht van je baby, het aantal voedingen en de samenstelling van je gekolfde melk. Een baby drinkt de eerste maanden per dag gemiddeld ongeveer 150 ml per kilo lichaamsgewicht. Een baby van 5 kilo heeft dus elke dag 750 ml moedermelk nodig. Als hij of zij zes voedingen krijgt, is dat ongeveer 125 ml per voeding. Meer dan één liter drinken baby’s bijna nooit. Wanneer je baby een paar maanden oud is, neemt het aantal ml per kg af.

In het begin is het normaal dat er tijdens je eerste kolfbeurten, geen of maar een paar druppels moedermelk vrijkomen. Daarna heb je waarschijnlijk steeds iets meer moedermelk.

Om je een houvast te geven zijn dit gemiddeld de normale hoeveelheden van een kolfbeurt:

• Dag 1-4: een enkele druppel
• Dag 4-10: productie neemt dagelijks toe
• Na 10-14 dagen: 90 ml per keer (ongeveer 750 ml per dag)

Mogelijk ga je al snel veel meer melk maken dan je baby nodig heeft. Om de productie ook later gemakkelijk in stand te houden, is ongeveer 750 ml moedermelk per dag nodig. Dat is veel meer dan je baby aan voeding krijgt. Het overschot aan melk kun je invriezen en langdurig bewaren.

Kolven afbouwen

Op een gegeven moment komt er een tijd dat je graag wilt afbouwen met borstvoeding en dus ook met kolven. Het kolven moet je altijd eerst afbouwen. Hoe doe je dat? Je kolft vanaf nu alleen als je wat druk voelt in je borsten (stuwing) of wanneer je borst begint te lekken. Het is dan ook raadzaam om zoogkompressen in je bh te doen. Deze absorberen je melk en voorkomen vlekken in je kleding. Er bestaan zelfs zwarte zoogkompressen . Ideaal voor wanneer je zwart ondergoed draagt.
Vanaf nu kolf je dus alleen als je borsten aangeven dat het nodig is. Je kolft dan korter dan je gewend bent. Net zo lang tot je de druk verlicht hebt. Dat is meestal binnen vijf minuten. Probeer zo kort mogelijk te kolven. Je zult zien dat je binnen een paar dagen bijna niet meer hoeft te kolven.
Je melkproductie zal heel snel teruglopen. Houd je borsten wel goed in de gaten. Iedere dag onder de douche moet je goed voelen of je geen opgezette melkkliertjes voelt. Het is namelijk niet de bedoeling dat je pijnlijke borsten hebt. Na een paar dagen is kolven om de druk weg te halen waarschijnlijk niet meer nodig. Kort masseren van je borsten (bijvoorbeeld onder de douche) kan dan al voldoende zijn. Het is wel mogelijk dat er nog een aantal weken tot maanden een paar drupjes melk vloeien als je wat druk zet op je borst of tepel.

Kolven met Kruidvat

Kolven en borstvoeding geven kosten soms best veel energie. Kruidvat denkt en helpt graag mee. We hebben verschillende producten in ons assortiment die het jou als moeder makkelijker maken. Zo vind je bij ons de Medela Siliconen Moedermelkcollector . Dit is een handig hulpmiddel voor moeders die borstvoeding geven en hun moedermelk willen sparen. Wanneer je last hebt van gekloofde en pijnlijke tepels, hebben we een goede tepelcrème voor je. Tip: lees ook deze pagina: Zo voorkom en behandel je tepelkloven of de pagina over pijnlijke tepels.
Probeer het jezelf zo comfortabel mogelijk te maken en bekijk eens de zwangerschapsproducten en items voor de eerste weken na de geboorte die we speciaal voor jou geselecteerd hebben.

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 28 maart 2024