Verzorgingsarmoede drijft veel Belgen in sociale isolatie en eenzaamheid. De impact op mentaal welzijn is groot: van de mensen die met verzorgingsarmoede te maken hebben, voelt 72% zich in enige mate eenzaam en 62% voelt zich buitengesloten. Een op de vijf brengt minder tijd door met vrienden en vermijdt zelfs sociale evenementen, zoals verjaardagen en familiebijeenkomsten. Dit en meer blijkt uit de Verzorgingsarmoedebarometer*, een jaarlijks onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Kruidvat en de Belgische Federatie van Voedselbanken.
Ongeveer een op de vier volwassen Belgen geeft aan te kampen met verzorgingsarmoede. Van verzorgingsarmoede wordt gesproken als men in de afgelopen twaalf maanden soms of vaak dagelijkse verzorgingsproducten, zoals tandpasta, wasmiddel en deodorant, niet heeft kunnen kopen vanwege geldgebrek. De effecten van verzorgingsarmoede komen bij verschillende leeftijdsgroepen anders tot uiting. Zo geeft meer dan een op de vier 18-35-jarigen aan niet meer naar sportactiviteiten te gaan. Onder vrouwelijke jongeren (18-25) geeft 59% aan dat ze maandelijks geen menstruatieproducten kan kopen. Een vijfde van hen gebruikt deze producten zelfs langer dan aanbevolen.
Meer dan een derde (35%) van de jongvolwassenen (26-35 jaar) die kampen met verzorgingsarmoede ervaart regelmatig tot zeer vaak maatschappelijke gevolgen, inclusief isolatie en een negatieve impact op educatieve of professionele kansen. Het onderwerp treft ook oudere doelgroepen: zo vermijdt een vijfde van de 66-plussers sociale bijeenkomsten zoals verjaardagen, familiebijeenkomsten of feestjes.
“Sociale isolatie door verzorgingsarmoede is een verborgen probleem dat onze samenleving raakt”, aldus Marc Mertens, gedelegeerd bestuurder van de Belgische Federatie van Voedselbanken. “Uit schaamte trekken mensen zich terug uit het sociale leven en vergroot het risico op eenzaamheid en andere mentale gevolgen.”
Dit sociale isolement is herkenbaar voor Sarah (38). Vanwege geldgebrek kan zij soms geen verzorgingsproducten kopen, waardoor ze sociale gelegenheden vermijdt. Ze vertelt:
“Toen iemand me zei dat mijn haar een geur had, wilde ik gewoon ter plekke verdwijnen. Die opmerking blijft maar nazinderen. Soms verzin ik dan smoesjes om niet af te spreken, uit schrik dat mensen het zullen merken. Eigenlijk wil ik echt graag gaan, maar ik heb de moed niet en blijf dan thuis.”
“Op warme dagen, zeker op het openbaar vervoer, maak ik me zorgen over hoe ik ruik. De blikken doen pijn, omdat je het gevoel krijgt beoordeeld te worden op iets waar je weinig aan kan doen. Vaak ga ik dan maar niet naar buiten, uit schaamte.”
Zowel Sarah als Eddy pleiten voor meer begrip voor de sociale en mentale gevolgen van verzorgingsarmoede. Door de problematiek mee te belichten hopen ze dat zij en anderen in dezelfde situatie niet vergeten worden.
"Het is van groot belang om verzorgingsarmoede blijvend te agenderen en bewustwording te vergroten. Dat doen we gedurende het jaar met donaties van onze Kruidvat Health & Beauty kaarten én met speciale campagnes. Als start van de nieuwe campagne lanceren we nu een campagnevideo genaamd ‘Verzorgingsarmoede maakt je wereld steeds kleiner’, die te zien is op tv, social media en via onze online kanalen. Ook organiseert Kruidvat van 20 oktober tot en met 2 november de ‘Samen in Actieweken’. Kruidvatklanten ontvangen bij aankoop van een deelnemend product één product gratis en Kruidvat doneert, samen met partners, hetzelfde product aan gezinnen in een financieel kwetsbare situatie via de Belgische Federatie van Voedselbanken. De vorige ‘Samen in Actieweken’ brachten reeds honderdduizenden producten op voor de Voedselbanken.”
Daarnaast ontvangen duizenden mensen via de Belgische Federatie van Voedselbanken een Kruidvat Health & Beauty-kaart ter waarde van 25 euro. Hiermee kunnen ze persoonlijke verzorgingsproducten kopen in een Kruidvatwinkel. Ook kunnen klanten vanuit de Kruidvat Club hun spaarpunten doneren aan de Voedselbanken. Kruidvat verdubbelt de waarde van de gedoneerde spaarpunten.